Rust in de kop!

Rust in de kop!

Google op ‘conscientia’ en je krijgt een lijst van treffers, zo werkt dat bij zoekmachines. Laat daar nu op de eerste pagina ‘Conscientia bei Descartes’ tussen staan van Boris Hennig. Nu heeft Descartes alles met Cogito te maken, doch ook met conscientia, één van de centrale begrippen in zijn traktaten. Zonder in detail te gaan, constateert Boris (bij toeval? één van de hoofdpersonen in mijn boek ‘Behouden Vaart’) dat een bewust denkend mens, ondanks al zijn/haar rationele vermogens om goed en kwaad te kunnen wegen, een soort van ‘observer’ heeft, iemand die over de schouder meekijkt. Die werkt als een soort van twijfel (Descartes in optima forma) en daarmee een extra toets wordt of je ratio wel goed heeft kunnen wegen. Dat is subliem! Ik denk dat ik het weet en toch bekruipt mij iets dat mij aan het twijfelen brengt of ik het wel goed weet. Prachtig toch, want ik word weer aan de wegingstafel terug gezet. Pas als ook mijn tweede ‘conscientia’ (geweten) gerust is gesteld, kan ik een positie innemen.
Ik ervaar dit proces als ‘het bewustzijn van plicht’; plicht in de zin van het streven naar gerustheid voor mijn geweten. Dat ik het maximale heb gedaan om in mijn bekentenissen over mijn handelingen zuiver te zijn, in ieder geval tegenover mijn dierbaren. Ook al is het na een dwaling! Dat werkt zuiverend en brengt het evenwicht terug. Ik leg mijn kop gerust op het kussen.

Advertisements

2 comments

  1. Harry Rikken · July 19, 2013

    De ‘stille getuige’ is een andere mooie benaming daarvoor. Overigens vanuit de fysica leren we dat observeren zo ongeveer gelijk staat aan beïnvloeden of creëren. Zolang je iets niet waarneemt bestaat het in feite ook niet…. Alle mogelijke variaties op werkelijkheden gebeuren ook alleen degene die je waarneemt komt tot je bewustzijn en plaatst je in het toneelstuk van je leven. Zou het niet zo kunnen zijn, Jos, dat de ‘observer’ of ‘stille getuige’ niet observeert maar in feite de schepper van de ‘werkelijkheid’is? Interessante gedachte en nog meer als je je gaat afvragen hoe die ‘observer’ in relatie staat tot jouzelf als individu. Ik heb er verder niet voor gestudeerd maar heb het gevoel het toch te begrijpen: http://nl.wikipedia.org/wiki/Onzekerheidsrelatie_van_Heisenberg

  2. Jos Peters · July 19, 2013

    De observer en mijn ZELF, en dan zit IK er ook nog bij. Hoe onzeker wil je de mogelijke relaties tussen deze drie ‘objecten’ beschrijven. Heisenberg heeft daarvoor een theorie ontwikkelt, en daarmee werd hij de 4e onzekere gerelateerde, door het simpele feit dat hij het in woorden en formules fixeerde. Althans, het ene moment dat hij z’n observatie registreerde. Daarna was het al weer anders.
    Ik deel je gedachte dat de observer de schepper kan zijn. Het is de observerende verbeelding die de werkelijkheid creëert. Ervaar IK de observer als een zacht kussen, dan kan ik gerust zijn op mijn ZELF: rust in de kop!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s